Hoe kan ik mijn wiel richten?

Het richten van een fietswiel is een precisiewerk om een ‘slag’ te corrigeren door de spakenspanning aan te passen. De essentie is het principe van trekken en loslaten: je draait aan de spaaknippels om de velg lokaal naar links of rechts te trekken. Een zijwaartse slag corrigeer je door de spaken aan de tegenovergestelde kant strakker te draaien (en/of aan de kant van de slag losser). Een hoogteslag (een ‘ei’ in het wiel) corrigeer je door de spaken in dat specifieke gebied strakker te draaien om de velg naar de naaf te trekken. Dit alles doe je in kleine stapjes, idealiter in een wielrichter. Deze gids legt de basisprincipes en de methode uit om deze klus zelf te klaren.

Hoe kan ik mijn wiel richten?

Smeer de spaaknippels goed
Spaaknippels zijn kleine kwetsbare onderdeeltjes waar enorme krachten op komen te staan. Probeer ze niet in beweging te krijgen met tangetjes of afwijkende nippelspanners. Zeker de aluminium nippels draai je dan sowieso kapot en dat is het probleem ineens veel groter. Daarnaast zitten ze vlak bij het wegdek en zijn ze gevoelig voor vuil, pekel en corrosie. Daarom is de eerste stap altijd: smeren. Zowel op het punt waar de nippel uit de velg steekt als op het punt waar de spaak uit de nippel komt.
Laat je banden leeglopen tijdens het spakenspannen
Een vaak vergeten stap is het verwijderen van de band, of in elk geval deze leeg te laten lopen. De bandendruk geeft rondom zoveel druk op de velg dat de spaakspanning daardoor afneemt. Het aandraaien van spaken terwijl de band is gemonteerd levert al gauw een te hoge spanning op. Je leest dit niet af op de spaakspanningsmeter. Tubeless banden kunnen het beste even van het velgbed woorden afgeduwd omdat deze ook leeg nog veel druk op de velg geven.
Centreren
Het doel van het wielen richten is uiteraard, om het wiel weer mooi rond te maken. Erg belangrijk is het om daarnaast gedurende het hele proces te blijven controleren of de velg ook in het midden van het wiel staat met behulp van de centreerboog. De kleinste afwijking heeft gevolgen voor je schakelprestaties en soms zelfs ook voor je frame.
Het richten van de wielen
Plaats het wiel in de wielrichter en gebruik de spaakspanningsmeter om rondom aan beide kanten te zien wat de spanning is. Met name bij een hoogteslag wordt het probleem dan al snel duidelijk. Een bepaald deel van het wiel heeft vaak een te hoge of te lage spaakspanning.

Tips

Zorg ervoor dat je de juiste spaaksleutel kiest
De spaaknippel tegen de klok in draaien trekt de spaak strakker! Dit gaat tegen je gevoel in maar het went snel
Het is bij een achterwiel normaal dat de spanning aan de aandrijfkant beduidend hoger is dan aan de linkerkant
Soms draaien de spaken mee met de nippel. Om dit te voorkomen houd je de spaak tegen met een tang met een platte bek

Is de velg niet rond maar neigt deze naar een ellips dan is er sprake van een flinke hoogteslag. Het is raadzaam dit als eerste aan te pakken als je je wiel gaat richten. Bij een hoogteslag draai je zowel de linker- als de rechterspaken aan op het punt van de hoogteslag. Deze handeling trekt de velg naar de naaf toe. Verdeel de benodigde extra spanning over meerdere spaken. Hou de spaakspanning in het hele wiel in de gaten terwijl je dit doet. Vooral aan de overkant van de hoogteslag.

Zoek na het aanpakken van de hoogteslag de zijslagen op. Het verhogen van de spanning van een linkerspaak trekt de velg naar links en bij de rechterspaak naar rechts. Begin bij de grootste slag en ga te werk in kleine stapjes. Soms is een kwartslag met de spanner al genoeg!

Zoals eerder gezegd: de gelijkmatigheid van de spaakspanning is belangrijk, onthoud dat gedurende het proces. Als het kan, verdeel dan de benodigde extra spanning over meerdere spaken. Soms kan het nodig zijn om juist de andere kant iets losser te draaien.

Maak tot slot de velg en het remoppervlak schoon met een ontvetter om je remkracht te behouden.