Onderhoud van de trapas of bottom bracket lagers

Onderhoud aan je trapas is noodzakelijk wanneer je speling op je cranks voelt of als de trapas stroef en niet soepel draait. Aangezien de trapas en lagers intern gemonteerd zijn, is demontage van de cranks en de trapas zelf de enige manier om effectief schoon te maken en te smeren. De essentie van de klus is het gebruiken van de juiste cranktrekker en trapassleutel die specifiek bij jouw type trapas (bijv. BSA, Italiaans, Press-Fit) horen. Het correct invetten van de schroefdraad en lagers bij hermontage is cruciaal om kraken en corrosie te voorkomen.

• Wanneer moet je onderhoud plegen aan je trapas?
• Trapas demonteren, schoonmaken en monteren
• Misschien wat voor jou?

» Wanneer moet je onderhoud plegen aan je trapas?

De enige inspectie die je zonder demontage kunt uitvoeren, is of er speling op de lagers of trapas zit. Dit is het gemakkelijkste te controleren door de cranks in horizontale positie te plaatsen. Door de crank te bewegen in de richting van het frame kun je controleren of er speling zit tussen de crank en de achtervork. Indien dit het geval is, dien je de trapas opnieuw af te stellen. Datzelfde is het geval als de cranks bij het ronddraaien stroef en niet gelijkmatig draaien. De as en lagers dienen dan schoongemaakt of gesmeerd te worden.

» Trapas demonteren, schoonmaken en monteren

Hiervoor heb je een cranktrekker of een trapassleutel nodig, passend bij het type trapas dat op de fiets is gemonteerd. Het type lager dat is gemonteerd in het bracket van het frame is voorzien van een trapas of een bottom bracket lager. Hiervoor zijn verschillende systemen in de handel: de klassieke trapas met vierkante as of met schroefdraad, met BSA of Italiaanse draad. Tegenwoordig zijn er vele mogelijkheden, die vooral merkgerelateerd zijn. Lees in de keuzehulp ‘welke trapas heb ik nodig’ over alle mogelijke trapassen. Het monteren en demonteren geschiedt bij deze systemen op vergelijkbare wijze. Draai met behulp van de trapassleutel de trapas los en verwijder deze. De linkerzijde van het bracket heeft “normaal” schroefdraad, dus met de klok mee is vast en tegen de klok in los. Om dit alles nog duidelijker te maken verwijzen we graag naar de Mechanic Monday blog over het vervangen van je trapaslagers.

Vervolgens hangt het van het soort schroefdraad af of je aan de rechterzijde met “normaal” (zogenaamd Italiaans) draad te maken hebt of met BSA draad dat linksom getapt is, met andere woorden: met de klok mee is los en tegen de klok in vast. Gebruik altijd voldoende lagervet en montagepasta. Het vet dient voornamelijk om vuil en water te weren en om kraken te voorkomen.

Vet eerst de trapashuls voldoende in en vergeet ook de zijkanten van de trapashuls niet. Daarna kun je eventueel ook nog de trapas zelf invetten. Draai de trapas cups stevig vast. Indien je over een momentsleutel beschikt, dien je de cups vast te zetten tussen de 35 en 50 Nm. Indien je BSA cups gebruikt, draai je de cup aan de aandrijfzijde tegen de klok in vast (linkse schroefdraad), de andere cup kun je gewoon vastdraaien met de klok mee (rechtse schroefdraad). Indien je Italiaanse cups hebt, draai je beide cups met de klok mee vast (2x rechtse schroefdraad).

Bij het vervangen van de lagers of de as is het van belang dat deze niet te los of te strak is afgesteld. Raadpleeg bij twijfel altijd iemand die meer ervaring heeft met fietsonderhoud. Niets is zo vervelend als tijdens het fietsen blijkt dat de trapas niet goed is gemonteerd.

» Misschien wat voor jou?

Ben je op zoek naar een vervangende trapas van topkwaliteit voor jouw racefiets of mountainbike? De SRAM GXP Team trapas is de vertrouwde keuze voor cranks met het GXP-systeem en staat garant voor een soepele rotatie. Rijd je met Shimano Hollowtech II cranks, dan vormen de Shimano SM-BBR60 bottom bracket lagers een betrouwbare en uitstekend afgedichte keuze op Ultegra en 105 niveau. Zoek je het summum van minimale wrijvingsweerstand en een vederlichte constructie, dan haal je met de Shimano Dura-Ace SM-BB9000 trapaslagers pure WorldTour-prestaties in huis.