Ademend vermogen, waterdicht en isolatie: de uitleg

Rudi Jansen | 10 september 2020

Op FuturumShop hebben we voor ademend vermogen, waterdichtheid en isolatie sterren toegekend op een schaal van 0 tot en met 5, waarbij 0 die bepaalde kwaliteit niet bezit en 5 sterren de maximale toekenning is voor die kwaliteit. Vooropgesteld hoeft de keuze voor je kledingstuk niet perse te voldoen aan zoveel mogelijk sterren op alle kenmerken. Een super goed regenjack kan bijvoorbeeld 5 sterren waterdichtheid scoren, maar 1 ster ademend vermogen en 0 sterren isolatie. Waarom zou je die jas kopen? Simpel, je wil beschermt worden tegen de regen. Wil je bescherming tegen meerdere elementen? Dan filter je simpelweg op meerdere kenmerken. Over het algemeen geldt wel, hoe meer kenmerken, hoe duurder het product.


» Ademend vermogen

Laten we starten met het feit dat ventilatie en ademend vermogen niet hetzelfde is. Hieronder leggen we het verschil uit en sluiten we af met hoe ons sterrensysteem tot stand is gekomen.

Als renner wil je niet oververhit raken. Met een luchtig shirtje, waar de wind zo doorheen blaast zal je dat niet gebeuren. Zo’n shirt, zonder andere eigenschappen zoals wind- en waterbescherming ventileert prima. Wil je echter ook de elementen trotseren, dan ga je niet in een zomershirt de weg op. Fabrikanten ontwikkelen steeds meer technologieën waarin de meest essentiële eigenschappen bij elkaar komen. Het liefst ben je beschermd tegen alles. Je wil niet oververhit raken bij inspanning, je wil niet afkoelen in de kou, je wil geen wind op je lijf en al helemaal geen regen of andere neerslag. De kunst is dus om een stuk textiel te ontwikkelen waar alles bij elkaar komt. Een regenjack dat beschermt tegen regen en wind, maar tegelijkertijd ook zorgt dat je bij hitte aangenaam op temperatuur blijft, heeft een speciaal membraan dat vocht van buiten tegenhoudt en transpiratievocht van binnenuit afvoert. Dit membraan moet zorgen voor het gevoel van ventilatie zoals je dat ook bij een dagelijks basic-shirt ervaart.
Veel isolerende materialen, zoals bijvoorbeeld fleece en merino, hebben ook de eigenschap goed te ventileren. Enerzijds bieden ze uitstekende isolatie (je blijft lang warm), anderzijds zorgt het materiaal dat je niet oververhit raakt bij inspanning.


Ademend vermogen en ventilatie is niet hetzelfde, het gaat er wel om je hetzelfde gevoel te geven: niet oververhit raken

Ademend vermogen gaat dus over het afvoeren van waterdamp van binnenuit (transpiratievocht, vochtregulatie, met behulp van een membraan) en tegelijkertijd het buitenhouden van wind en neerslag (regen, hagel, sneeuw). Fabrikanten gebruiken speciale micro poreuze membranen om die oververhitting tegen te gaan. Een van de bekendste is Gore-Tex Infinium, dat membraan is ademend, winddicht en waterafstotend.
Belangrijkste om te weten is de hoeveelheid waterdamp dat naar buiten toe doorgelaten wordt. Dit wordt uitgedrukt in een hoeveelheid gram per vierkante meter per 24 uur (g/m2/24u). Deze waarde wordt ook wel MVP of “Moisture Vapour Permeability” genoemd. Hoe hoger dus deze waarde, hoe beter het jack ademt. Belangrijk is om hierbij in de gaten te houden dat er vaak een verband is tussen het ademend vermogen en de waterdichtheid. Sommige fabrikanten gebruiken een stof met een erg hoog ademend vermogen maar deze stof is dan meestal niet waterdicht.

Bij ademend vermogen verdelen we ons assortiment in tweeën. Lange kleding, veelal met extra eigenschappen zoals waterdichtheid en isolati en korte kleding, veelal bedoeld om te rijden in mooi weer. Wij hebben ventilatie en ademend vermogen gebundeld in ons eigen systeem, het sterrensysteem. Op een schaal van maximaal 5 sterren geven wij aan hoe ademend het kledingstuk is. Wij hebben het dan over de algehele mate waarin transpiratievocht gereguleerd wordt, los van de andere eigenschappen zoals waterdichtheid en isolatie.

FuturumShop | Ademend vermogen lange kleding

★★★★★
Kleding met een zeer goed ademend membraan, zoals Gore-Tex Infinium en Windstopper®, FUTURUM 4 SEASONS PRO, Polartec® NeoShell en Alpha® en andere merkeigen membranen. Maar ook isolerende stoffen zonder wind- en waterdichte eigenschappen of kledingstukken met gedeeltelijk open panelen die veel ventilatie bieden. (MVP: 20.000 – 30.000 g/m2/24u)

★★★★☆
Kleding met een goed ademend membraan, maar ook stoffen met enkel winddichte eigenschappen. Waterdichte stoffen zonder specifiek ademend membraan, zijn veelal minder goed qua ademend vermogen. Onder andere het FUTURUM 4 SEASONS membraan is een bekende stof met goede vochtregulering. Ook andere merkeigen stoffen kunnen hieronder vallen. (MVP: 10.000 – 20.000 g/m2/24u)

★★★☆☆
Kleding die volledig winddicht is, maar niet waterafstotend of waterdicht en zonder specifiek membraan. Sommige kledingstukken hebben een DWR-coating (Durable Water Repellant), die lichte regen buitenhoudt, in combinatie met een ademend membraan. Dat is in onze score redelijk ademend. De standaard Gore-Tex materialen vallen hier onder andere onder, maar ook andere merkeigen technologieën. (MVP: 5.000 – 10.000 g/m2/24u)

★★☆☆☆
Winddichte stoffen met een DWR coating, zonder specifiek ademend membraan, maar ook waterafstotende stoffen zonder membraan. (MVP: 3.000 – 5.000 g/m2/24u)

★☆☆☆☆
Volledig water- en winddichte materialen met een matig membraan met ademend vermogen, vochttransport en ventilatie. Dit materiaal beschermt vaak prima tegen de elementen, maar is niet geschikt voor inspannende activiteiten, omdat de stof aan je lichaam zal gaan plakken en je redelijk snel een gevoel van verhitting krijgt. (MVP: 1.000 – 3.000 g/m2/24u)

☆☆☆☆☆
Volledig water- en winddichte materialen zonder specifiek membraan met ademend, vochtregulerend of ventilerend vermogen. Dit materiaal beschermt prima tegen de elementen. Dit zijn vaak regenjassen die enkel doen wat ze moeten doen, beschermen tegen regen. Niks mis mee, maar als je gaat sporten zal dit materiaal bij de geringste inspanning een gevoel van verhitting veroorzaken. (MVP: 0 – 1.000 g/m2/24u)

FuturumShop | Ademend vermogen korte kleding

★★★★★
Korte fietskleding die vocht snel absorbeert, snel drogend is en je veel koele lucht biedt. Dit is vaak kleding voorzien van zogenaamde mesh-panelen die lucht makkelijk doorlaten om je lichaam te koelen. Veel fabrikanten gebruiken speciale technologieën die je transpiratievocht razendsnel afvoeren.

★★★★☆
De meeste korte sportkleding is gemaakt van een sportspecifiek materiaal zoals polyester, polyamide of lycra. Deze laten allemaal lucht door en hebben een goede vochtabsorptie.

★★★☆☆
Korte kleding met wind- en/of waterwerende eigenschappen. Dit gaat altijd ten koste van de ventilatie en laat minder makkelijk lucht door dan materialen zonder deze eigenschappen.


» Waterdichtheid

Ten eerste willen we hier het verschil tussen waterdicht en waterafstotend verhelderen. Waterafstotend wil zeggen dat opspattend water en vuil, maar ook lichte regenbuien en miezerregen van de stof af druppelt. Die komt veelal door de behandeling met DWR-coating. DWR staat voor Durable Water Repellent. Een stof die daarmee is behandeld zal na veelvuldig wassen de waterafstotende eigenschap verliezen. Gelukkig zijn er producten op de markt om je kleding met waterafstotende eigenschappen te beschermen. Nikwax Tech Wash of Assos Active Wear Cleanser beschermen je kleding tijdens de wasbeurten. Nikwax TX.Direct Spray-On brengt een nieuwe waterafstotende coating aan.
Er zijn ook bepaalde stoffen die een waterafstotend karakter hebben, dat is ontwikkeld door de fabrikant en verwerkt in de stof. Ook voor die stoffen geldt dat het waterafstotend is en niet waterdicht.

Ga je echt in de regen fietsen, dan wil je waterdichte materialen. Daarvoor zijn uiteraard vele regenjassen te koop, maar die beschermen vaak alleen tegen de regen en bieden geen ademend vermogen. Er is steeds meer ontwikkeling op gebied van waterdichte, winddichte en ademende fietskleding. Het liefst wil je natuurlijk alle eigenschappen, zeker wanneer je een langere periode op de fiets doorbrengt in de stromende regen. Ook hier geldt over het algemeen, hoe meer kwaliteiten het materiaal krijgt toegedicht, hoe hoger de prijs.
Wij maken bij FuturumShop onderscheid in waterafstotend en waterdicht. Maar we brengen ook een gradatie in de waterdichtheid. Veel materialen die waterdicht zijn, hebben getapete naden en/of een gecoate rits. Hebben ze dat niet, dan zijn dat weke plekken, waar na verloop van tijd toch water naar binnen kan. In onze score toekenning maken we dan ook een verschil in waterdicht zonder getapete naden en waterdicht met getapete naden.

Technische informatie waterdichtheid
Waterdichtheid wordt uitgedrukt in waterkolom of hydrostatic head (HH) in millimeters.
In de toelichting bij kleding en andere van textiel gemaakte producten, zoals backpacks, spreken fabrikanten en (web)winkels vaak van de ‘waterkolom’. Dit is een belangrijke maatstaf voor de waterdichtheid van textiel. Het is de hoeveelheid water (in mm per cm2) die op de stof kan staan voordat het materiaal doorlekt.

FuturumShop | Waterdichtheid

★★★★★
Kleding met een waterkolom groter dan 10.000 mm en getapete naden. Met deze kleding kun je met een gerust hart in de stromende regen op pad. Let wel op het ademend vermogen, als dat laag is, zul je snel van binnenuit nat worden door transpiratie. Bekende volledige waterdichte materialen zijn Gore-Tex (mits het getapete naden heeft) en FUTURUM 4 SEASONS.

★★★★☆
Kleding met een waterkolom tussen de 5.000 en 10.000 mm (zonder getapete naden boven 10.000 mm). Deze kleding zal je onder extreme omstandigheden langdurig droog houden. Let vooral op naden waar water doorheen kan. Ook bij sneeuw zal dit materiaal sneller vocht doorlaten, omdat sneeuw niet van je kleding afglijdt, maar blijft plakken en uiteindelijk smelt.

★★★☆☆
Dit zijn de betere waterafstotende materialen, zoals de veelgebruikte Gore-Tex Infinium® en Softshell materialen. Dit kun je op een miezerige dag rustig aantrekken. Na langdurig gebruik in natte omstandigheden of in hevige regen zal het vocht door de stof naar binnen dringen.

★★☆☆☆
Kleding met een DWR-coating of een wat mindere waterafstotende werking van het materiaal zelf. Zoals beschreven verliest DWR na verloop van tijd haar werking, dus onderhoud is nodig. Dit materiaal beschermt bij lichte regen en beschermt ook tegen opspattend water en vuil.

★☆☆☆☆
Veel winddichte stoffen hebben ook een kleine waterafstotende werking. Als je met een windjack in de mist fietst, dan beschermt zo’n jack je ook tegen doordringen van die waterdruppels. Het laat moeilijk water door. Maar bij de eerste de beste regenbui zul je toch echt nat worden.

☆☆☆☆☆
Deze materialen zijn gewoonweg niet waterdicht. Voordeel is vaak wel, dat deze materialen een goede ventilatie hebben en dus voor andere doeleinden uitstekend kunnen zijn.


» Isolatie

In de winter wil je beschermd tegen de elementen op de fiets stappen. Hoe kouder het is, hoe beter je isolatie in orde moet zijn. Meerdere lagen helpen je natuurlijk al om te beschermen tegen de kou. Na verloop van tijd kun je een laagje uittrekken om niet oververhit te raken. Denk bijvoorbeeld ook aan been- en armstukken die je kunt aan- en uittrekken wanneer de temperatuur daar om vraagt. Wij adviseren om in de herfst en winter altijd een baselayer (basislaag, ondershirt) te dragen. Die zijn er in vele varianten. Van thermoshirts met lange mouw of korte mouw, tot ondershirts zonder mouw, oftewel een sporthemd. Bij inspannende trainingen kan het al snel te veel zijn! Let dus op dat je niet thermo over thermo gaat dragen als je in de winter intervalactiviteiten gaat doen. De beste thermokleding reguleert je lichaamswarmte. Dat wil zeggen dat het ten eerst je transpiratievocht afvoert. Ten tweede moet het je warm houden als je inspanning laag is (duurtraining, maar ook je rustfase tijdens interval). Ten slotte wil je dat het je niet oververhit tijdens die inspanning, dus het ademend vermogen (gevoel van ventilatie en vochttransport) moet goed zijn. Merinowol heeft bij uitstek de eigenschap van de drie genoemde kenmerken. Ook Polartec is een technologie die uitstekend isoleert en tegelijkertijd bescherming biedt.
De stelregel voor isolatie is vrij simpel. Hoe meer (en beter) gevoerd, hoe hoger de isolatiewaarde.

Bij de toekenning van de sterren bij isolatie houden we alleen rekening met de mate van bescherming tegen de kou. Wil je én bescherming tegen kou én tegen wind én tegen regen, dan kom je op een beperkter aantal producten die daaraan voldoen. Daarbij geldt over het algemeen net als bij de andere beschreven kenmerken, hoe meer kwaliteiten, hoe hoger de prijs.

FuturumShop | Isolatie

★★★★★
Deze kleding is bij uitstek geschikt voor gebruik in de winter. Temperaturen onder het vriespunt deren je niets wanneer je deze kleding aan hebt.

★★★★☆
Bij winterse omstandigheden rond het vriespunt en er boven zal kleding met 4 sterren je warm houden. Onze temperatuurrange 0 tot 10°C past hier het beste bij, waarbij we wel moeten zeggen dat dit dichter bij 0°C in de buurt komt, dan bij 10°C.

★★★☆☆
In het vroege voorjaar, het late najaar en in de zachte winter kun je deze kledingstukken prima dragen. De temperatuurrange 5 tot 15°C past hier prima bij.

★★☆☆☆
Deze kleding is vaak licht gevoerd en beschermt je tegen kou bij bijvoorbeeld vroege ochtendritten, wanneer het kwik nog moet stijgen. Maar ook die avondritten waarbij de temperatuur ineens flink kan zakken. Temperaturen rond de 15°C passen hier goed. Onze temperatuurrange 10 tot 20°C.

★☆☆☆☆
Deze kledingstukken zijn niet ontwikkeld om je te beschermen tegen kou-invloeden. Het zal de eerste frisheid tegen gaan, maar is niet gevoerd.

☆☆☆☆☆
Dit is pure zomerkleding en biedt totaal geen isolatie.

Afsluitende opmerking over isolatie. De kledingkeuze in de winter is heel persoonlijk. Wij zeggen ook wel “kou is emotie”. Wat de één prettig vindt bij 15°C, zal voor de ander pas bij 10°C gedragen worden. Vandaar ook dat onze temperatuurranges overlap hebben. Wij zoeken daarin veelal de gulden middenweg.

Lees verder