Trailrunning:
Het gravelgevoel voor lopers

Van gravelbike naar trailschoen

Voor veel wielrenners voelt hardlopen als iets totaal anders. Maar zodra je de verharde wegen verlaat, blijken de overeenkomsten verrassend groot. Op de trails draait het net als bij gravelen om ontdekken. Je loopt over smalle bospaadjes, door zandverstuivingen, over heidevelden en langs beekjes. De route hoeft niet strak uitgestippeld te zijn. Soms sla je gewoon een pad in omdat je benieuwd bent waar het naartoe loopt.

Er is nog een verschil met fietsen. Lopend kom je vrijwel overal. Waar een gravelbike afhankelijk blijft van berijdbare paden, brengt trailrunning je ook over smalle singletracks, steile klimmetjes en bospaadjes waar geen fiets past. En trailrunning is laagdrempelig en efficiënt. Je hoeft niets voor te bereiden. Geen banden oppompen. Geen ketting smeren. Geen fiets van de muur halen. Schoenen aan, deur uit en lopen.

Juist in de winter

Voor veel wielrenners begint de twijfel zodra de dagen korter worden. Het is zondagochtend. Rond het vriespunt, een stevige oostenwind en natte wegen. Je opent nog één keer de weerapp, maar de voorspelling is niet veranderd. Regen, kou en na afloop wacht ook nog een fiets die onder de modder zit.

Trailrunning verandert dat perspectief behoorlijk. Binnen een paar minuten ben je warm. Modder hoort erbij. Regen meestal ook. Waar veel fietsers de herfst en winter vooral zien als een periode om door te komen, kijken veel trailrunners juist uit naar deze maanden. Bossen zijn rustiger, de lucht is helder en de paden veranderen iedere week.

Trailrunning: een andere uitdaging

Jarenlang draaide het leven van Koen de Kort om de racefiets. Zeventien seizoenen reed hij als prof in het peloton, met de Tour de France, de voorjaarsklassiekers en talloze trainingskampen als vaste onderdelen van zijn agenda. Alles stond in het teken van presteren. Iedere training had een doel, iedere kilometer een functie. Tegenwoordig trekt hij net zo makkelijk zijn trailschoenen aan.

"Ik ga een pad op en zie wel waar ik uitkom," vertelde hij eerder aan Trailrunning Magazine. "Soms zit ik tijdens een training boven op een berg een half uur van het uitzicht te genieten, terwijl ik mijn meegebrachte sandwich opeet. Tijdens het lopen kijk ik nauwelijks op mijn horloge. Tempo en tijd zijn niet belangrijk. Dat had ik in mijn wielerleven nooit gedaan."

Misschien klinkt het vreemd. Waarom zou iemand die jarenlang op het hoogste niveau heeft gekoerst zijn fiets inruilen voor hardloopschoenen? Het antwoord zullen veel gravelaars herkennen. De afgelopen jaren heeft gravelbiken laten zien dat fietsen lang niet altijd om snelheid, wattages of gemiddelde snelheid hoeft te draaien. Natuurlijk blijft presteren leuk, maar minstens zo aantrekkelijk is het avontuur. Dat onbekende bospad. De zandstrook waar je normaal voorbij rijdt. Een route die onderweg ontstaat, zonder precies te weten waar je uitkomt. Trailrunning biedt precies datzelfde gevoel. Misschien is het daarom wel het gravelbiken van de hardloopwereld.

Van taboe naar trainingsmiddel

Dat een voormalig Tourrenner enthousiast wordt van trailrunning is misschien opvallend. Nog opvallender is dat hardlopen tijdens De Korts wielercarrière juist werd afgeraden. "Toen ik nog renner was, liep ik eigenlijk nooit hard. Wielrenners liepen niet in die tijd," vertelde hij. "In het peloton was de overtuiging dat hardlopen slecht was voor je fietsspieren en coördinatie."

Dat beeld is de afgelopen jaren volledig veranderd. Steeds meer profwielrenners trekken regelmatig de hardloopschoenen aan, niet alleen als afwisseling, maar ook omdat de schokbelasting van hardlopen helpt om de botten sterk te houden. Renners als Mathieu van der Poel, Wout van Aert en Bauke Mollema lopen regelmatig naast hun trainingen op de fiets. Waar hardlopen vroeger als een risico werd gezien, is het voor veel renners inmiddels een waardevolle aanvulling geworden.

Ook De Kort begon niet direct met trailrunning. Na zijn profcarrière liep hij eerst een halve marathon, gevolgd door de Marathon van Valencia. Zoals veel beginnende lopers ging hij daarin nog met de mentaliteit van een wielrenner te werk: harder was beter.

"Ik was nog heel wielrenner-achtig aan het lopen, het moest altijd maar sneller en sneller," zegt hij. Zijn eerste marathon liep hij in 2.58 uur. "Mijn lijf was helemaal gesloopt, daar heb ik echt maanden last van gehad." Inmiddels staat zijn persoonlijk record op 2.42 uur en heeft zijn lichaam zich volledig aangepast aan het lopen. Pas daarna ontdekte hij het trailrunnen. Niet zozeer als training, maar als een andere manier om de bergen rond zijn woonplaats Andorra te beleven.

Juist daarin zit misschien wel de grootste overeenkomst met gravelen. Wie ooit voor het eerst met een gravelbike een onbekend zandpad insloeg, herkent dat gevoel waarschijnlijk meteen. Niet weten waar het pad uitkomt. Een extra lus maken omdat het landschap uitnodigt. Even stoppen voor een mooi uitzicht zonder dat het invloed heeft op je gemiddelde snelheid. Het is een andere manier van sporten. Minder gericht op cijfers, meer op de omgeving.

Afzien blijft hetzelfde

Toch betekent dat niet dat trailrunning minder uitdagend is. Integendeel. De Kort ontdekte al snel de ultratrails: wedstrijden van vijftig, tachtig of zelfs honderd kilometer over bergpaden, met duizenden hoogtemeters. Daar kwam ook iets terug wat hij uit het wielrennen al kende.

"Het afzien herken ik uit het wielrennen. Ik kan heel diep gaan. Maar het is anders. In het wielrennen ben je bezig met posities, tactiek, ploeggenoten, wind en snelheid. Op de trails gaat het veel meer over jezelf, je hoofd en je energiehuishouding. Dat ligt me goed."

Die mentale kant spreekt veel trailrunners aan. Je bent minder bezig met anderen en meer met je eigen ritme. Je bepaalt zelf wanneer je even stopt, iets eet of een paar minuten van het uitzicht geniet. Dat maakt trailrunning misschien minder competitief, maar zeker niet minder uitdagend.

Meer dan een winteralternatief

Misschien begint trailrunning voor veel wielrenners als een praktische oplossing voor de winter. Omdat de dagen kort zijn. Omdat een training makkelijker in te passen is. Of simpelweg omdat je geen zin hebt om na afloop een modderige fiets schoon te maken.

Maar wie eenmaal een paar keer over onverharde paden heeft gelopen, ontdekt vaak dat het meer is dan dat. Niet omdat trailrunning de racefiets vervangt; daarvoor zijn de twee sporten te verschillend. Maar wel omdat ze veel delen. De nieuwsgierigheid naar onbekende routes. Het plezier van uren buiten zijn. De rust die je vindt zodra je de drukte achter je laat.

Misschien stap je komende winter dus minder vaak op de fiets dan je had gepland. En misschien vind je dat helemaal niet erg. Want wie eenmaal ontdekt hoe mooi het is om zonder plan een bospad in te slaan, merkt al snel dat trailrunning veel meer is dan een winteralternatief. Het is misschien wel het gravelgevoel voor lopers.