Tikt je ketting, schakelt je racefiets of mountainbike niet meer soepel, of is je derailleur verbogen na een valpartij? Dan is het tijd om je achterderailleur te vervangen. Waar we vroeger vooral mechanische 10-speed en 11-speed systemen zagen, rijden fietsers tegenwoordig met 12-speed aandrijvingen, elektronische groepen zoals Shimano Di2 en SRAM AXS, of derailleurs met een clutch voor gravelbikes. Met het juiste gereedschap, een montagestandaard en een nauwkeurige afstelling is het monteren van een nieuwe derailleur een klus die je eenvoudig zelf kunt uitvoeren. In dit stappenplan leggen we je stap voor stap uit hoe je te werk gaat.
Kort antwoord
Hoe vervang je een achterderailleur?
- Voorbereiding: schakel naar het kleinste kransje en verwijder de ketting met een missing-link tang of kettingpons.
- Demonteren: maak de schakelkabel of het elektronische kabeltje los, en draai de bevestigingsbout uit de derailleurhanger.
- Monteren: controleer of de derailleurpad recht is, breng een beetje montagevet aan op de schroefdraad en draai de nieuwe derailleur vast.
- Afstellen: leid de ketting door de kooi, sluit de kabel aan en stel de limietschroeven en de B-tension nauwkeurig af.
Bekijk alle achterderailleurs en ons complete assortiment fietsgereedschap.
-
Wat heb je nodig? - Stappenplan: achterderailleur vervangen in 7 stappen
- De achterderailleur nauwkeurig afstellen
- Instructievideo: derailleurkabels vervangen
- Veelgestelde vragen
» Wat heb je nodig?
Voordat je begint met sleutelen, is het prettig om je werkplek goed in te richten. Een stevige montagestandaard zorgt ervoor dat je fiets op ooghoogte hangt en dat het achterwiel vrij kan ronddraaien. In het onderstaande overzicht zie je direct welk gereedschap en welke onderdelen je klaarlegt:
| Onderdeel / Gereedschap | Functie bij de montage |
| Inbussleutelset (4 en 5 mm) | Voor het los- en vastdraaien van de derailleurbevestigingsbout en de kabelklembout. |
| Kettingpons of missing-link tang | Om de ketting te openen zodat deze door de derailleurkooi kan worden gehaald. |
| Kabelkniptang | Voor het zuiver afknippen van de binnen- en buitenkabel bij mechanische schakelsystemen. |
| Nieuwe achterderailleur | Let op de juiste capaciteit van de kooi (kort, medium of lang) die past bij je cassette. |
| Nieuwe versnellingskabel | Bij mechanisch schakelen is dit het ideale moment om direct een soepele binnen- en buitenkabel te plaatsen. |
| Montagevet | Voorkomt vastzitten en kraakjes in de schroefdraad van de derailleurhanger. |
» Stappenplan: achterderailleur vervangen in 7 stappen
Stap 1: De voorbereiding
Klem je fiets vast in de montagestandaard. Schakel de ketting naar het kleinste tandwiel van de cassette. Hierdoor staat er de minste veerspanning op de derailleur en de kabel. Beschikt je derailleur over een clutch, zoals bij Shimano Shadow RD+ of SRAM gravel- en MTB-derailleurs, zet deze schakelaar dan uit of vergrendel de kooi naar voren met de Cage Lock knop.
Stap 2: De ketting verwijderen
Omdat de ketting door de gesloten kooi van de derailleur loopt, moet je deze eerst losmaken. Zoek de sluitschakel (missing link) op en knijp deze open met een missing-link tang. Heb je een ketting zonder snelsluiting, gebruik dan een kettingpons om een verbindingsstift naar buiten te drukken. Wil je de ketting hergebruiken, controleer dan direct de slijtage en onthoud de looprichting.
Stap 3: Kabel of elektronica ontkoppelen
De manier waarop je de aansturing losmaakt verschilt per type schakelsysteem:
- Mechanisch: draai de klembout los waarmee de versnellingskabel vastzit. Knip het aluminium eindkapje van de binnenkabel af en trek de kabel uit de derailleur.
- Elektronisch bedraad (Shimano Di2): trek het stekkertje van de stroomdraad voorzichtig uit de derailleurpoort. Gebruik hiervoor bij voorkeur de speciale Di2 stekkertool om beschadiging aan het contactpunt te voorkomen.
- Elektronisch draadloos (SRAM AXS): klik voor de veiligheid de batterij los van de derailleur, zodat het motortje tijdens het sleutelen niet per ongeluk kan bewegen.
Stap 4: De oude derailleur demonteren
Draai met een inbussleutel de centrale bevestigingsbout los waarmee de derailleur in de derailleurhanger (de derailleurpad) geschroefd zit. Ondersteun de derailleur met je hand terwijl je draait en let op de B-tension schroef aan de achterzijde, zodat deze soepel van het nokje van de hanger af glijdt.
Stap 5: De nieuwe achterderailleur monteren
Voordat je het nieuwe onderdeel monteert, inspecteer je de derailleurhanger. Is deze na een eerdere valpartij scheef geraakt, richt de hanger dan met een richtgereedschap of vervang hem voor een nieuw exemplaar. Breng een klein beetje montagevet aan op de schroefdraad van de nieuwe derailleur. Draai de bout eerst met de hand een paar slagen in het frame om beschadiging van het schroefdraad te voorkomen, en zet hem daarna stevig vast met de inbussleutel.
Stap 6: Ketting en schakelkabel terugplaatsen
Rijg de ketting door de derailleurkooi. Let goed op dat de ketting over het bovenste wieltje loopt, tussen de metalen geleideplaatjes van de kooi door gaat, en vervolgens onder het onderste derailleurwieltje door loopt. Sluit de ketting met een nieuwe missing link. Sluit bij een elektronische groep het Di2 stekkertje weer aan of plaats de SRAM accu terug. Bij een mechanische derailleur voer je de binnenkabel door de stelschroef, trek je deze met de hand strak en draai je de klembout vast.
» De achterderailleur nauwkeurig afstellen
Een correcte afstelling is bepalend voor stil en soepel schakelgedrag. Zeker bij moderne 12-speed cassettes komt de afstelling op de millimeter nauwkeurig:
1. De H- en L-limietschroeven: de High-schroef (H) bepaalt hoe ver de kooi naar buiten kan bewegen bij het kleinste tandwiel. Zorg dat het bovenste wieltje precies in één rechte lijn onder het kleinste kransje staat. De Low-schroef (L) voorkomt dat de derailleur te ver naar binnen beweegt en in de spaken van je achterwiel belandt.
2. De B-tension afstelling: deze schroef aan de achterzijde regelt de afstand tussen het bovenste derailleurwieltje en de tandwielen van de cassette. Staat de derailleur te dichtbij, dan ratelt de ketting. Staat hij te ver weg, dan schakelt de fiets traag. Bij SRAM en Shimano 12-speed groepen gebruik je hiervoor de meegeleverde kunststof afstelmal (chaingap tool).
3. Kabelspanning en micro-adjust: schakel door de versnellingen heen. Als de ketting aarzelt om naar een groter tandwiel te klimmen, verhoog je de kabelspanning via de stelschroef op de derailleur of shifter. Bij elektronische groepen activeer je de micro-adjust modus via de knoppen op de shifters of in de bijbehorende smartphone app om de derailleur perfect te centreren.
» Instructievideo: derailleurkabels vervangen
In de onderstaande video laat onze mecanicien Martijn stap voor stap zien hoe je een versnellingskabel vervangt en op de juiste manier op spanning brengt:
» Veelgestelde vragen
Wanneer moet je een achterderailleur vervangen?
Je vervangt de derailleur wanneer de kooi na een valpartij is verbogen, wanneer er overmatige speling op de scharnierpunten zit waardoor hij niet meer nauwkeurig af te stellen is, of wanneer je overstapt naar een cassette met een groter bereik die een langere kooi vereist.
Wat is het verschil tussen een korte, medium en lange kooi?
De lengte van de kooi bepaalt hoeveel kettinglengte de derailleur kan opvangen. Korte kooien zijn bedoeld voor compacte racecassettes, terwijl medium en lange kooien geschikt zijn voor bergverzetten en cassettes met grote kransjes tot 34 tanden of meer.
Moet ik de ketting ook vervangen als ik een nieuwe derailleur monteer?
Als je dezelfde kooilengte en cassette behoudt, kun je je huidige ketting blijven gebruiken mits deze nog niet versleten is. Stap je over van een korte naar een lange kooi of monteer je een grotere cassette, dan heb je vrijwel altijd een langere ketting nodig.
