Cassette keuzehulp voor de racefiets en de MTB

Het kiezen van de juiste cassette voor je racefiets, gravelbike of mountainbike draait om twee belangrijke zaken: compatibiliteit met je groepset en het ideale verzet voor jouw terrein. Je cassette moet qua merk, aantal versnellingen en passing op de cassettebody naadloos aansluiten op je fiets. Vervolgens bepaalt de tandwielverhouding hoe licht je kunt trappen tijdens steile beklimmingen in de heuvels of bergen en hoe strak je cadans blijft op het vlakke. In deze complete keuzehulp leggen we je stap voor stap uit waar je op let, welke cassettebody je nodig hebt en vergelijken we de populairste topmodellen van Shimano, SRAM en Campagnolo.

• Waar let je op bij de aanschaf van een cassette?
• Type fiets, aantal versnellingen en groepset
• Cassettebody standaarden: HG, Micro Spline, XD, XDR en N3W
• Het juiste verzet kiezen: vlak landschap of bergen
• Vergelijkingstabel topklasse cassettes
• De beste modellen uitgelicht
• Montage en onderhoud
• Veelgestelde vragen

» Waar let je op bij de aanschaf van een cassette?

Een cassette is het pakket tandwielen op het achterwiel van je fiets. Bij het vervangen of upgraden van je cassette zijn drie factoren bepalend: het aantal versnellingen van je schakelsysteem, de passing op de naafbody van je achterwiel en de tandwielverhouding.

Rijd je met een 11-speed groep, dan moet je altijd een 11-speed cassette kiezen. Rijd je met een moderne 12-speed of 13-speed groep, dan kies je een cassette met exact hetzelfde aantal kransjes. De afstand tussen de tandwielen is bij elke stap namelijk smaller geworden om binnen dezelfde inbouwbreedte te passen. Een ketting voor 12 versnellingen is dunner dan een 11-speed ketting. Zorg er daarom voor dat je bij een nieuwe cassette ook direct controleert of je ketting aan vervanging toe is. In onze blog over het schoonmaken van je ketting en cassette lees je hoe je slijtage tot een minimum beperkt.

» Type fiets, aantal versnellingen en groepset

De eisen voor een cassette verschillen sterk per discipline. Op de racefiets wil je kleine sprongen tussen de opeenvolgende versnellingen, zodat je op het vlakke altijd met de ideale cadans trapt. Op de mountainbike en gravelbike met een enkel voorblad (1x aandrijving) wil je juist een enorm bereik om zelfs de steilste heuvels zittend op te kunnen trappen.

Bij racefietsen zijn 11-speed cassettes van Shimano en SRAM onderling grotendeels uitwisselbaar op standaard HG-body’s. Bij de nieuwste 12-speed groepen kiest SRAM echter voor de XDR-standaard met een klein kransje van 10 tanden, terwijl Shimano met de Ultegra CS-R8101 juist vasthoudt aan achterwaartse compatibiliteit met vertrouwde HG-wielen. Campagnolo heeft altijd een eigen, merkspecifieke passing gebruikt die niet met Shimano of SRAM te combineren is.

» Cassettebody standaarden: HG, Micro Spline, XD, XDR en N3W

Voordat je een cassette bestelt, moet je controleren welke cassettenaafbody op je achterwiel gemonteerd zit. Tegenwoordig bestaan er vijf gangbare standaarden:

• Shimano HG (Hyperglide): de traditionele standaard met splines voor 8-, 9-, 10- en 11-speed Shimano en SRAM racecassettes. Ook 12-speed racecassettes zoals de Shimano Ultegra CS-R8101 passen hier probleemloos op. Het kleinste tandwiel is minimaal 11 tanden.
• Shimano Micro Spline: speciaal ontwikkeld voor 12-speed Shimano mountainbikes. Dankzij de kleinere diameter past er een klein kransje van 10 of zelfs 9 tanden op, zoals bij de XTR CS-M9200.
• SRAM XD: ontworpen voor SRAM Eagle 12-speed mountainbikecassettes met een 10-tands kleinste tandwiel. De cassette schroeft als één geheel op de schroefdraad van de body.
• SRAM XDR: de race- en allroad-variant van de XD-body. Deze is 1,85 millimeter breder dan de MTB XD-body om ruimte te bieden aan 12-speed wegcassettes zoals de SRAM Rival D1 XG1250.
• Campagnolo N3W (Next 3 Ways): de nieuwste gepatenteerde body van Campagnolo. Deze is korter en lichter en ondersteunt zowel 11-, 12- als de nieuwste 13-speed cassettes met 9 of 10 tanden als kleinste kransje.

» Het juiste verzet kiezen: vlak landschap of bergen

De vertanding van een cassette wordt aangeduid met twee getallen, bijvoorbeeld 11-30 of 10-52. Het eerste getal staat voor het kleinste tandwiel (zwaarste versnelling voor sprints en afdalingen), het tweede getal voor het grootste tandwiel (lichtste versnelling voor beklimmingen).

Op vlakke polderwegen in Nederland en Vlaanderen volstaat een compact bereik zoals 11-28 of 11-30 op de racefiets. De stappen tussen de kransjes zijn dan minimaal (vaak slechts één tand verschil), waardoor je moeiteloos het ideale beentempo aanhoudt. Trek je naar Zuid-Limburg, de Ardennen of de Alpen, kies dan voor 11-34 of 10-36. Op de mountainbike is een bereik van 10-50 of 10-52 tegenwoordig de standaard om op steile bospaden soepel boven te komen. Let er bij een grotere cassette altijd op dat je achterderailleur voldoende capaciteit heeft. In onze gids over de functie van kooilengtes bij een achterderailleur leggen we dit uitgebreid uit.

» Vergelijkingstabel topklasse cassettes

In de onderstaande tabel vergelijken we de zes toonaangevende cassettes uit ons assortiment op discipline, aantal versnellingen, body-passing, beschikbare vertandingen en belangrijkste voordeel:

Model	Discipline & Speed	Geschikte body	Vertandingen	Belangrijkste voordeel
Shimano Ultegra CS-R8101	Race 12-Speed	Shimano HG (11/12sp)	11-30T | 11-34T	Hyperglide+ schakelgemak onder zware druk, past op oudere 11-speed wielen
Shimano XTR CS-M9200	MTB 12-Speed	Micro Spline	9-45T | 10-51T	Mix van titanium, staal en aluminium, 510% klimbereik en vederlicht gewicht
SRAM Rival D1 XG-1250	Race / Gravel 12-Speed	SRAM XDR	10-36T	X-Range technologie, Full-Pin constructie en slijtvaste nikkel-chroom coating
SRAM GX Eagle XG-1275	MTB 12-Speed	SRAM XD	10-50T | 10-52T	Bewezen werkpaard met 520% bereik voor 1×12 groepen en X-Glide 2 tanden
Campagnolo Super Record 12s	Race 12-Speed	Campagnolo N3W	10-25T | 10-27T | 10-29T	Slechts 210 gram, stijve constructie en 7 opeenvolgende kransjes met 1 tand verschil
Campagnolo Super Record WRL	Race 13-Speed	Campagnolo N3W	10-29T tot 11-36T	Draadloze 13-speed precisie, Black Chrome coating en ultieme cadanscontrole

» De beste modellen uitgelicht

Hieronder bespreken we de eigenschappen van de zes geselecteerde topmodellen tot in detail:

1. Shimano Ultegra CS-R8101 & Shimano XTR CS-M9200

De Shimano Ultegra CS-R8101 is dé benchmark voor fanatieke wielrenners op de weg. Dankzij Hyperglide+ technologie schakel je zelfs bij volle kracht op de pedalen, bijvoorbeeld tijdens een felle eindsprint of op een steile klim, vloeiend en geruisloos door. Een groot pluspunt is de compatibiliteit: deze 12-speed cassette past zowel op moderne 12-speed wielen als op bestaande 11-speed HG-body’s. Verkrijgbaar in 11-30T voor vlakke ritten en 11-34T voor het hooggebergte.

De Shimano XTR CS-M9200 is de absolute topklasse cassette voor mountainbikers. Deze 12-speed cassette combineert staal voor de kleinste kransjes, titanium voor het middengedeelte en aluminium voor de grootste kransen. Dit zorgt voor maximale stijfheid bij een minimaal gewicht. De 10-51T uitvoering levert een bereik van maar liefst 510 procent en monteert naadloos op wielen met een Micro Spline body.

2. SRAM Rival D1 XG-1250 & SRAM GX Eagle XG-1275

De SRAM Rival D1 XG-1250 is speciaal ontworpen voor 12-speed weg- en gravelgroepen met een XDR-body. Dankzij SRAM’s X-Range filosofie met een 10-tands kleinste tandwiel profiteer je van een breder bereik met kleinere sprongen tussen de versnellingen. De Full-Pin constructie met stalen tandwielen en stevige pinnen houdt het gewicht laag en garandeert een lange levensduur onder alle weersomstandigheden.

De SRAM GX Eagle XG-1275 is het onvermoeibare werkpaard in het mountainbikecircuit. Deze 12-speed cassette vergroot het bereik van een 1x aandrijving tot wel 520 procent dankzij het gigantische 52-tands tandwiel. De X-Glide 2 vertanding zorgt voor snelle en trefzekere schakelacties door mul zand en modder, en past op alle standaard SRAM XD-body’s.

3. Campagnolo Super Record 12s N3W & Super Record WRL 13s

De Campagnolo Super Record 12 Speed N3W cassette is een waar meesterwerk van Italiaanse precisie. Met een gewicht van slechts 210 gram is deze cassette vederlicht. De eerste zeven tandwielen volgen elkaar op met telkens slechts één tand verschil, waardoor je altijd een perfecte tred vindt. De cassette is specifiek ontworpen voor de moderne Campagnolo N3W-body.

De Campagnolo Super Record WRL 13s luidt een nieuw tijdperk in voor draadloos schakelen. Met dertien kransjes biedt deze racecassette een ongekende cadanscontrole. Dankzij speciale staallegeringen en een duurzame Black Chrome afwerking schakelt de ketting muisstil en uiterst precies van tandwiel naar tandwiel. Verkrijgbaar in vertandingen van 10-29 tot 11-36 tanden.

» Montage en onderhoud

Het monteren van een nieuwe cassette is een klus die je met het juiste gereedschap eenvoudig zelf thuis uitvoert. Je hebt hiervoor een kettingzweep of cassette-afnemertang nodig om de cassette tegen te houden, samen met een passende sluitringafnemer. Breng altijd een dun laagje montagepasta aan op de body en de schroefdraad van de sluitring. Dit voorkomt vervelende kraakgeluiden tijdens het aanzetten en zorgt ervoor dat de sluitring na een modderig seizoen weer soepel loskomt. Draai de lockring vast met het voorgeschreven moment van circa 40 Nm.

Houd je aandrijflijn schoon door na natte ritten zand en ontvetterresten direct te verwijderen en je ketting opnieuw te smeren met een hoogwaardige kettingwax of olie. Een schone cassette slijt tot wel drie keer minder snel dan een aandrijflijn vol aangekoekt vuil.

» Veelgestelde vragen over fietscassettes

Moet ik altijd een nieuwe ketting monteren bij een nieuwe cassette?

Ja, in vrijwel alle gevallen wel. Een oude ketting is door gebruik uitgerekt en ingesleten op de oude tandwielen. Plaats je een versleten ketting op een gloednieuwe cassette, dan zal de ketting overslaan onder druk en slijten de nieuwe kransjes binnen enkele honderden kilometers vroegtijdig in.

Past een 12-speed Shimano racecassette op mijn huidige 11-speed wielen?

Ja. Shimano heeft de 12-speed wegcassettes zoals de Ultegra CS-R8101 zo ontworpen dat ze dezelfde spline-passing hebben als traditionele 11-speed HG-body’s. Je kunt je vertrouwde racewielen dus gewoon blijven gebruiken wanneer je overstapt naar 12-speed Di2.

Wat is het verschil tussen een SRAM XD en XDR body?

De XDR-body is specifiek bedoeld voor racefietsen en gravelbikes en is 1,85 millimeter breder dan de XD-body voor mountainbikes. Je kunt een mountainbike XD-cassette wel monteren op een XDR-body mits je een 1,85 mm spacer achter de cassette plaatst, maar een race XDR-cassette past niet op een kortere XD-mountainbikebody.