Biologische sportvoeding | FuturumMag.26

Neem je de sportvoeding van EarthFood? Dan krijg je de koolhydraten uit suikers van bieten van biologische boerderijen uit Nederland en Duitsland.

Tekst Rik Booltink
Fotografie Gijs Ferkranus, FuturumShop

Verreweg de meeste voedingsfabrikanten halen hun suikers uit Brazilië en India, de grootste suiker producerende landen ter wereld. Transparantie over de exacte herkomst is echter vaak ver te zoeken. EarthFood gooit het mede daarom bewust over een andere boeg. Het nog relatief jonge, biologische sportvoedingsmerk koopt de suikers, goed voor de onmisbare koolhydraten tijdens ritten op de fiets, in Nederland en Duitsland in. Het gaat om uitsluitend biologisch gecertificeerde boerderijen, stuk voor stuk gepassioneerde bedrijven die gezondheid op de eerste plaats zetten en aan de meest strenge productie-eisen voldoen.

Gezonde ambities

Eén van die boerderijen is Mühlenhof, een bovengemiddeld grote speler uit Zepelin, een plaatsje in de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren, in het noordoosten. Het bedrijf heeft ruim 2.100 hectare aan land en verbouwt op zo’n honderd hectare suikerbieten. Verder teelt het circa twintig andere gewassen, waaronder wortels, uien, aardappelen en tarwe.
Sinds 2018 volgt Mühlenhof het spoor van biologische productie, vertelt Lorenz Petersen, één van de leidinggevenden. Gezondheidsproblemen bij een familielid overtuigden eigenaar Benedikt Ley er destijds van om definitief te stoppen met de conventionele productie. “Het was altijd al zijn droom en ambitie om gezondere producten te telen en dit was het laatste zetje dat hij nodig had”, zegt Petersen. “Het geloof in gezonde producten combineren we nu met de drive om een zo hoog mogelijke productieopbrengst per hectare te behalen.”

Strikte regelgeving

Dat klinkt gemakkelijker gezegd dan gedaan, want als biologisch gecertificeerde boerderij zit Mühlenhof aan allerlei regels gebonden. Zo mag ze bijvoorbeeld geen synthetische bestrijdingsmiddelen inzetten. En ook het gebruik van kunstmest niet toegestaan. In plaats daarvan is de onderneming aangewezen op dierlijke mest die grotendeels afkomstig is van de eigen veestapel en voor de rest wordt ingekocht bij regionale kippenboerderijen met een mestoverschot. Ook die zijn biologisch gecertificeerd.
Op diverse momenten in het seizoen zorgt de strikte regelgeving voor flinke uitdagingen. “In maart brengen we het land in gereedheid. We bemesten het en zorgen voor goede zaaicondities. In de tweede helft van april gaan we over tot zaaien, het precieze moment hangt af van de temperatuur en vochtigheid – het mag beslist niet te nat zijn. In de eerste dagen verliezen we een deel van de zaden, omdat wormen en andere insecten die opeten – synthetische bestrijdingsmiddelen zijn echt uit den boze. Met name in de eerste tien weken komt er ook veel handmatig werk bij kijken. We verwijderen het onkruid met robotmachines en lopen de rijen suikerbieten met ons personeel na. De handmatige controle is van groot belang, aangezien onkruid funest is voor de groei van de suikerbiet. Na tweeënhalve maand speelt het probleem niet of nauwelijks meer, want dan bedekken de bladeren van de suikerbieten de bodem en voorkomt schaduw de groei van onkruid.”
Aan het einde van de groeiperiode is er de grootste kans op ziektes. “Maar dat risico moeten we voor lief nemen, want er zijn geen alternatieve middelen om ziektes te bestrijden. We kunnen er als biologisch bedrijf niets tegen doen.”

Innovatiekracht

De strenge voorwaarden die aan biologische productie kleven, stuwen de prijzen van biologisch geteelde suiker. “Een conventionele boer spuit bij de onkruidcontrole een keer of drie en heeft dan geen last meer van onkruid, maar wij mogen dat nou eenmaal niet. Op onze boerderij maken we gebruik van drie robots. Die zijn uitgerust met camera’s en AI-technologieën en kunnen tot op twee à drie centimeter rond de plant al het onkruid verwijderen. Dichter bij de plant moeten we het handmatig doen. Tien tot vijftien van onze mensen zijn daarmee belast, wat betekent dat er per hectare tot 250 uur aan handwerk wordt verricht. Dat komt neer op ongeveer drieduizend euro aan arbeidskosten, wat gelijk staat aan de totale som die een conventionele boer voor de productie op elke hectare kwijt is”, legt Petersen uit.
Hij roemt de innovatiekracht van de agrarische industrie en ziet dat robots en technologieën steeds beter en geavanceerder worden, waardoor er minder mankracht nodig is. “We zijn op een continue journey en zoeken steeds naar technologische verbeteringen die we kunnen doorvoeren. Het draait allemaal om de reductie van de hoeveelheid handwerk, het duurste element van de biologische teelt. We zijn nog lang niet waar we willen en moeten zijn, maar hebben de laatste jaren wel enorme stappen voorwaarts gezet. Met de robot waarmee we onkruid weghalen, kunnen we bijvoorbeeld ook zaaien. Met behulp van satellietgegevens bereiken we precies dezelfde afstand tussen de suikerbieten, ongeveer vijftien à twintig centimeter.”

Geen vermenging

Mühlenhof heeft het getroffen met de samenwerking met de fabriek die de gerooide suikerbieten ophaalt en vervolgens verwerkt. De meeste van dit soort fabrieken staan enkel heel vroeg in het oogstseizoen open voor de inname van biologische suikerbieten, maar de partner van Mühlenhof, een bedrijf uit Anklam, zo’n 170 kilometer verderop gelegen, reinigt zijn fabriek tussentijds in oktober om dan de organische stroom te kunnen verwerken.
“Op andere plaatsen zijn biologische boeren gedwongen om al in augustus te rooien, maar dan zijn de bieten nog niet volgroeid. Pas in september en oktober krijgen ze echt volume. Wij hebben het geluk dat onze fabriek start met conventionele bieten en dan begin oktober de complete fabriek reinigt om vermenging van gewone en biologisch geteelde bieten te voorkomen. Onze bieten hebben dan zes tot acht weken langer de tijd om te groeien, zonder dat het ons iets extra’s kost. Na het rooien verwerkt de fabriek in een dag of twee alle biologische suikerbieten die uit de verre regio zijn ingezameld.”
In totaal gaat er in die relatief korte tijdsspanne ongeveer 25.000 ton aan biologische suikerbieten doorheen. Die zijn afkomstig van dertig biologisch gecertificeerde boerderijen. Mühlenhof is met zevenduizend ton verreweg de grootste toeleverancier van het hele stel. “We halen bijna dezelfde hoeveelheid aan suikerbieten van hetzelfde oppervlak, terwijl de gemiddelde biologische boer per hectare een half zo grote oogst heeft als een conventionele boer.”

Transparantie

Petersen ziet andere biologische boeren in de regio allesbehalve als concurrenten. Sterker nog, hij heeft ze zelfs keihard nodig. “We moeten samen een minimale hoeveelheid van twintigduizend ton per jaar produceren, want anders is het voor de fabriek niet meer rendabel en mogelijk om de verwerking uit te voeren. Een alternatieve verwerkingslocatie is niet zomaar gevonden”, zegt hij. “Er is helaas veel concurrentie vanuit overzeese toeleveranciers, onder meer uit Brazilië. Die stellen weliswaar biologische suiker te leveren, maar vaak is niet geheel duidelijk hoe zij de productie hebben uitgevoerd en wat er met de suiker is gebeurd. Die transparantie bieden wij wel, vandaar dat veel serieuze afnemers, zoals EarthFood, heel bewust voor onze suiker kiezen.”
Hoeveel gezonder de biologische suiker is dan reguliere suiker, valt moeilijk te zeggen. “Het enige wat we met zekerheid kunnen stellen is dat we aan alle eisen voldoen. Er komt heel wat papierwerk bij kijken om te kunnen claimen dat we biologisch zijn; ieder klein detail is vastgelegd en wordt ook stelselmatig gecontroleerd door bevoegde instanties. Het belangrijkste van alles is dat we nergens in het productieproces kunstmest of synthetische bestrijdingsmiddelen gebruiken. Dat betekent automatisch dat er geen residuen van achter kunnen blijven. Bij conventionele productie is het ook nog eens zo dat er na de oogst, in een opslagloods, soms belastende middelen worden toegepast. Wij willen dat niet en mogen dat ook niet als organische boerderij. In de kern leveren we dus heel gezonde producten.”

Altijd buiten

Petersen stelt dat hij het mooiste beroep van de wereld heeft. Als kind groeide hij op een biologische boerderij op – ook zijn ouders geloofden sterk in biologische producten. Na een uitstapje van een jaar of tien is hij bij Mühlenhof weer in een vertrouwde omgeving neergestreken. “We hebben echt uitdagend werk en moeten ons houden aan allerlei regels, terwijl we door middel van intensief management en toezicht wel een zo hoog mogelijke productie nastreven. Je hebt honderd werkzaamheden op één dag. Het mooiste van alles is dat je altijd buiten bent en met je voeten in de klei staat. Wat is er fijner dan dat je elke dag frisse lucht kunt inademen? Iedere fietser, eigenlijk iedere buitensporter, zal dat bevestigen. Als fanatiek roeier weet ik wat voor positief effect de natuurlijke omgeving op je kan hebben.”

Meer beschikbare energie

De suikers van Mühlenhof en andere biologisch gecertificeerde boerderijen zijn onmisbaar in de biologische repen, gels en sportdranken van EarthFood. Ze leveren de koolhydraten die ervoor zorgen dat je steeds voldoende energie hebt tijdens die ene rit met vrienden op zondagochtend of tijdens de loodzware Gran Fondo in het hooggebergte. Alle energieproducten van EarthFood beschikken over glucose en fructose (enkelvoudige suikers). Die zijn in een verhouding van 1:0,8 toegepast. Het lichaam neemt glucose en fructose op verschillende manieren op. Door beide suikers in exact deze verhouding te combineren, kun je meer koolhydraten per uur opnemen, zonder enige maagklachten. Om precies te zijn 90 tot 120 gram, afhankelijk van met name de getraindheid van je lichaam. Dit leidt tot meer beschikbare energie en betere prestaties, vooral bij langdurige inspanningen, zoals wielrennen, hardlopen en triatlons. Na de training helpt een combinatie van glucose en fructose bij snellere aanvulling van de glycogeenvoorraden in je spieren en lever.

Het 30 30 30-principe

Om het voor elke sportieve fietser nog simpeler te maken om voldoende te eten en drinken, propageert EarthFood het 30 30 30-principe. Het getal 30 staat in dit geval voor 30 gram, de exacte hoeveelheid koolhydraten die in elk sportvoedingsitem van EarthFood zit. Neem je elk uur drie producten van EarthFood, dan krijg je in totaal 90 gram koolhydraten binnen, wat ruimschoots voldoende is voor het gros van de inspanningen. Je kunt de items zelf combineren, bijvoorbeeld een bidon (500 milliliter) met Isotonic drink, een High Energy Bar en een Fast Energy Gel. Je kiest steeds de smaken die je wenst.

Een tip bij langdurige inspanningen: start de rit met vaste voeding (repen) en schakel naar het einde toe over op vloeibare voeding (gels). De consumptie daarvan gaat gemakkelijker, want je hoeft niet eerst te kauwen. Bovenal verteert het lichaam een gel sneller, waardoor je spieren vlotter van nieuwe energie zijn voorzien. Uiteraard dien je steeds te blijven drinken; 500 milliliter per uur is een standaard richtlijn. Hoeveel je precies moet drinken, hangt af van onder meer het weer en je lichaam.