Schoonmaak & Onderhoud

Omar Oumnad | 02 november 2020

Fietsen is een materiaalsport! Om te kunnen fietsen heb je nou eenmaal een fiets nodig. Om optimaal te kunnen genieten en presteren is het van groot belang dat een fiets in topconditie verkeert. Het koersverloop of de weersomstandigheden heb je helaas niet in de hand. Een goed geprepareerde fiets gelukkig wel! In deze blog geven we schoonmaak- en onderhoudstips waarmee jij kunt zorgen dat je te allen tijde zorgeloos op pad kunt!


» Schoonmaak

Alle, en dan met name de bewegende, onderdelen aan een fiets zijn aan slijtage onderhevig. Zeker in het najaar en in de winter kom je tijdens het fietsen altijd in aanraking met stof, vuil, vocht, modder of pekel. Om zo lang mogelijk van je onderdelen te kunnen genieten is het daarom van groot belang om je fiets regelmatig schoon te maken.

Checklist:
Afspoelen
Wassen
Ketting/Drivetrain


Afspoelen
Na een zomerse rit hoeft je fiets lang niet altijd gewassen te worden, maar in de donkere maanden van het jaar is dat wel anders. In de herfst en winter is het raadzaam om deze direct na de rit even af te spoelen met een tuinslang of mobiele reiniger. Door dit direct te doen loopt het vuil vaak makkelijk weg en voorkom je dat vuil aankoekt of pekel de kans krijgt om de onderdelen aan te tasten. Vermijd het gebruik van een hogedrukspuit omdat je daarmee het vet uit de lagers kunt spuiten. Hierdoor zijn de lagers minder goed beschermd tegen slijtage en corrosie. Maak je fiets na het afspoelen ook altijd even goed droog met bijvoorbeeld een oude handdoek. Soms blijft er ook water staan in de holle kopjes van boutjes. Door deze even droog te blazen voorkom je lelijke roestvorming.

(28)

ja, op voorraad
(8)

ja, op voorraad


Wassen
Iedere paar ritten of bij grotere vervuiling is het raadzaam om je fiets even goed te wassen met een fietsreiniger of bike shampoo. Door een fietsreiniger te gebruiken komt het vuil makkelijker los en krijgt vet geen kans. Met een borstel of spons en een lauwwarm sopje kun je eenvoudig je frame, stuur, zadel en wielen afnemen. Vermijd in dit stadium het contact met je ketting of drivetrain. Zo houd je je spons of borstel langer schoon en bruikbaar. Na het wassen dien je het sop er wel even af te spoelen met schoon water. Veel fietsreinigers laten een waxlaagje achter. Dit zorgt voor een goede bescherming van de lak en door je fiets na het wassen met een zachte doek op te wrijven, zorg je ervoor dat de fiets extra gaat glanzen.

(14)

week 51
(7)

ja, op voorraad


Ketting/Drivetrain
Je drivetrain is in feite de aandrijflijn van je fiets en bestaat uit de ketting, derailleurwieltjes, cassette, kettingbladen en derailleurs. Logischerwijs zijn dit de smerigste onderdelen van je fiets want deze gesmeerde slijtageonderdelen trekken veel vuil aan! Door het geheel regelmatig schoon te maken gaat het materiaal langer mee en blijft het soepel en geruisloos draaien. Bij lichte vervuiling volstaat het om even met een droge doek langs de diverse onderdelen te gaan. Bij grote verontreiniging biedt een ontvetter of kettingreiniger uitkomst. Laat het middel even intrekken en gebruik een speciaal reinigingsgereedschap of borstel om het meeste vuil en vet te verwijderen of los te weken. Na het ontvetten kan de drivetrain worden afgespoeld met water. Het schoonmaken van de cassette gaat het makkelijkst door het achterwiel even uit de fiets te halen. Met een droge doek of borstel kom je eenvoudig tussen de kransjes om het meeste vuil weg te wrijven. De kettingbladen en derailleurwieltjes zijn over het algemeen goed te bereiken.


» Inspectie & Onderhoud

Na het schoonmaken van je fiets wil je hem weer zo goed mogelijk prepareren voor de volgende rit. In dit gedeelte van het blog tips & tricks over smeren, inspecteren en repareren!

Checklist:
Ketting
Kettingbladen en derailleurwieltjes
Cassette
Remmen
Wielen
Banden
Kabels
Stuurlint
Lagers
Boutjes


Ketting
Om zo lang mogelijk van je ketting te genieten is het belangrijk om te zorgen dat deze te allen tijde goed gesmeerd is. Breng, het liefste een dag voor de rit, een goede olie of wax aan op een droge ketting. Voor de rit kun je nog wat overtollige olie of wax afnemen met een droge doek. Zo voorkom je dat er onnodig veel vuil aan blijft plakken. Er bestaan smeermiddelen voor verschillende weersomstandigheden. Let bij het de aanschaf dus even goed op.
Met een kettingchecker kun je snel en eenvoudig controleren in hoeverre een ketting versleten is. Bij een slijtage van meer dan 0,75 mm is het raadzaam de ketting te vervangen. Zo voorkom je dat de rest van je drivetrain onnodig snel slijt. Raadpleeg ons blog over het vervangen van kettingen als je dit snel en eenvoudig zelf wilt gaan doen.

(3)

ja, op voorraad
(78)

ja, op voorraad


Kettingbladen en derailleurwieltjes
Kettingbladen en derailleurwieltjes zijn voorzien van tanden. In grote lijnen is slijtage te herkennen aan het puntig worden van de tanden. De tanden horen in goede conditie aan de bovenkant vlak te zijn. Worden ze puntig (ook wel haaienvinnen genoemd) dan is het tijd om het onderdeel te vervangen. Met een goede set inbussleutels is dit vervangen vaak eenvoudiger dan je denkt.


Cassette
Slijtage aan de cassette merk je vaak al tijdens het fietsen omdat het schakelen minder soepel gaat of omdat de ketting over de kransjes heen schiet. Om deze problemen voor te zijn kun je een controle uitvoeren door de remmen in te knijpen en druk uitoefenen op de pedalen. Zie je de ketting bewegen over de cassette dan is deze waarschijnlijk aan vervanging toe. Leg de ketting voor deze controle wel op het meest gebruikte kransje. Een cassette verslijt vaak slechts gedeeltelijk omdat je nu eenmaal vaak dezelfde kransjes gebruikt. Helaas worden losse kransjes tegenwoordig amper meer gebruikt en dus is het vervangen van de cassette vaak de beste of enige optie. Met een cassette afneemset is het vervangen van de cassette echter gedaan in een handomdraai!


Remmen
De remmen zijn misschien wel het belangrijkste onderdeel van je fiets. Het is dus erg belangrijk om deze regelmatig te controleren. Ben je van plan om in de bergen te gaan fietsen dan is het echt noodzaak om je remmen goed te controleren! Je wil er niet in een afdaling achter komen dat je remmen versleten zijn.

    Velgremmen
    Bij velgremmen rem je af doordat remblokken contact maken met de velgrand van je wiel zodra jij in de rem knijpt. Bij dit contact slijten de remblokken langzaam af en ook de velgrand is aan slijtage onderhevig. Controleer regelmatig de dikte en de positie van de remblokken. Regelmatig schoonmaken of licht opschuren is aan te raden. Kijk ook goed of de blokken wel op de juiste plek contact maken met de velg. Een te hoge of te lage positie kan resulteren in onnodige slijtage van de velg of het beschadigen van de band. In de remblokken zitten meestal een aantal groeven voor het afvoeren van vuil, water en/of temperatuur. Als deze groeven niet meer zichtbaar zijn dan zijn je velgremblokken echt aan vervanging toe. Let bij de aanschaf goed op of je blokken voor aluminium of carbon velgen nodig hebt. Ook kunnen merken of types variëren.

    Schijfremmen
    Bij schijfremmen maken de remblokken contact met een remschijf die bevestigd is aan de naaf van het wiel. Schijfremmen werken meestal hydraulisch en de blokjes zijn gefixeerd in een remklauw. Slijtage is op deze manier nauwelijks waarneembaar en daarom is het nog belangrijker om dit regelmatig bewust te controleren. Om de remblokken goed te controleren kun je ze het beste even uit de remklauw halen. Vaak een kwestie van een boutje en/of splitveertje loshalen en je schuift de blokken er eenvoudig uit. Schoonmaken en licht opschuren kan nooit kwaad. Is de remvoering er bijna af dan moeten de blokjes vervangen worden. Wacht hier niet te lang mee om schade aan de remschijf te voorkomen. Voordat je de nieuwe remblokken plaatst kun je de oude remblokken helemaal terug duwen met een remblokspreider. Zo voorkom je dat de nieuwe remblokken direct aanlopen op de schijf. Nieuwe schijfremblokjes dienen altijd goed ingeremd te worden. Doe je dit niet dan zijn ze, vooral in natte omstandigheden, zo weer versleten. Als je remmen traag reageren of je moet erg ver knijpen om remkracht te genereren dan kan het zijn dat er lucht in de remleidingen zit. In dit geval moet het remsysteem ontlucht worden. Een veelgebruikte term hiervoor is het ‘bleeden’ van het remsysteem. Een specifieke klus die met het juiste gereedschap goed zelf te doen is.

(5)

ja, op voorraad
(7)

ja, op voorraad


Wielen
De wielen maken de fiets! Op een fietswiel komen tijdens het fietsen enorme krachten te staan. Om volledig op je wielen te kunnen vertrouwen moeten ze in goede conditie zijn. Controleer regelmatig of je wielen nog recht zijn door ze een slinger te geven en er vervolgens langs te kijken. Als er echt een slag is zit dan is dit vrij makkelijk waarneembaar. Het uitlijnen of ‘richten’ van een wiel is een lastig klusje wat niet iedereen even thuis kan doen. Raadpleeg eventueel een goede fietsenmaker om je hier bij te helpen. Het kan ook zijn dat er na verloop van tijd speling op de naven of lagers komt. Controleer dit door het wiel van links naar rechts te bewegen. Voel je beweging dan zit er speling op de naaf. Bij sommige merken kun je dit met een speciale sleutel aandraaien. Als laatste dien je bij velgremmen ook regelmatig de dikte van de velgen te controleren. Voel je dat de velgrand erg ‘hol’ wordt dan kan het zijn dat de wielen aan vervanging toe zijn. Raadpleeg altijd een fietsenmaker of specialist als je twijfelt over de conditie van je wielen!


Banden
Je banden zijn het contactoppervlak met de weg en daarmee erg belangrijk. Het is aan te raden om voor iedere rit even de bandenspanning te controleren. Voor een racefiets ligt deze spanning, afhankelijk van de bandbreedte en het lichaamsgewicht tussen de 5 en de 8 bar. Voor mountainbikes ligt de spanning veelal tussen de 2 en de 2,5 bar. Houd hierbij ook rekening met de ondergrond. Een zanderig parcours vraagt een lagere bandenspanning dan een parcours met veel stenen of boomwortels. Niets is zo vervelend als lekrijden dus dit wil je tot een minimum beperken. Bij racebanden is het slim om na iedere rit even de banden te inspecteren. Vaak blijven er kleine steentjes in het rubber steken die je er dan nog eenvoudig uit kunt wippen met een schroevendraaiertje of mesje. Zo voorkom je dat deze steentjes zich dieper in het rubber nestelen met een lekke band tot gevolg. Controleer meteen op sneetjes en de conditie van het loopvlak en/of profiel. Maak je gebruik van tubeless banden dan is het raadzaam om regelmatig de anti-lek vloeistof bij te vullen.


Kabels
Schakel- en remkabels worden vaak over het hoofd gezien voor wat betreft het onderhoud. In principe kan hier ook weinig kapot aan gaan maar toch is het slim om af en toe te controleren of alle kabels nog soepel en gangbaar zijn. Merk je bijvoorbeeld dat het schakelen steeds zwaarder gaat dan kan dit komen door versleten binnen- of buitenkabels. Zie je dat kabels ergens gaan rafelen of scheuren dan zijn ze echt aan vervanging toe. Ga je dit zelf doen dan is een kabelkniptang een handig stukje gereedschap. Deze speciale tangen voorkomen dat de kabels bij het doorknippen meteen gaan rafelen.


Stuurlint
Het stuurlint op de racestuur zorgt voor demping en grip tijdens het fietsen. Na verloop van tijd wordt dit minder en is het stuurlint aan vervanging toe. Ga je met je kabels bezig dan moet het stuurlint er vaak af omdat de kabels hier onderdoor lopen. Het monteren van een nieuw stuurlintje is een typisch doe het zelf klusje wat met enige oefening erg goed te doen is. Stuurlinten zijn ook nog eens in allerlei leuke kleuren en printjes te verkrijgen!

(2)

ja, op voorraad
(2)

ja, op voorraad


Lagers
Los van de wiellagers in de naven van je wiel zitten er ook enkele lagers verborgen in het frame van de fiets. Dit zijn de balhoofdlagers en de trapaslagers. De balhoofdlagers verzorgen de verbinding tussen het frame en de voorvork. De lagers zorgen voor een erg specifieke passing waardoor je soepel kunt sturen zonder enige speling tussen de voorvork en het frame. De trapaslagers verzorgen een dergelijke verbinding tussen de trapas en het frame. Door langdurig of intensief gebruik zullen alle lagers uiteindelijk speling gaan vertonen. De balhoofdlagers zijn eenvoudig te controleren door de voorrem in te knijpen en het stuur voorzichtig naar voren en naar achteren te bewegen. Voel je speling of een tik dan zijn de balhoofdlagers waarschijnlijk aan vervanging toe. Ook kan het zijn dat het sturen erg stroef gaat. De trapaslagers zijn te controleren door te de crankarm naar buiten en naar binnen te bewegen. Hier mag eigenlijk geen beweging in zitten! Voel je toch speling of een tik dan zit er speling op de lagers en zijn ze aan vervanging toe. Lagers vervangen is zeker bij moderne fietsen goed zelf te doen. Wel zijn er erg veel verschillende maten en varianten op de markt. Gebruik ten alle tijden voldoende lagervet bij het monteren van nieuwe lagers. Je kunt haast niet teveel gebruiken! Twijfel je? Raadpleeg dan een fietsenmaker of bel met onze klantenservice.


Boutjes
Als laatste is het raadzaam om af en toe te controleren of alle boutjes aan je fiets nog goed vast zitten. Door trillingen kan het voorkomen dat boutjes langzaam los gaan zitten met alle mogelijke gevolgen van dien. Controleer dus regelmatig of de boutjes van met name de stuurpen en zadelpen nog goed vast zitten. Ook de bidonhouders willen nog wel eens lostrillen. Wil je dit allemaal goed doen dan is het raadzaam om een momentsleutel te gebruiken. Zo voorkom je dat je boutjes mogelijk te strak aandraait met schade tot gevolg. Gebruik bij de montage van stuur- en/of zadelpennen altijd een montagepasta. Montagepasta voorkomt het verdraaien en loskomen van de onderdelen. Door de hechtende werking van de montagepasta verminder je zelfs het aandraaimoment met 30% waardoor je beschadigingen tot een minimum beperkt.

(33)

ja, op voorraad

Lees verder